امام مسلمين به ما آموخت كه در حالى كه ستمگر زمان بر مسلمين حكومت جابرانه مىكند ، در مقابل او اگر چه قواى شما ناهماهنگ باشد به پا خيزيد و استنكار كنيد ، اگر كيان اسلام را در خطر ديديد ، فداكارى كنيد و خون نثار نمائيد . « 1 » حضرت سيدالشهداء از كار خودش به ما تعليم كرد كه در ميدان وضع بايد چه جور باشد در خارج ميدان وضع چه جور باشد و بايد آنهايى كه اهل مبارزه مسلحانه هستند چه جور مبارزه بكنند و بايد آنهايى كه در پشت جبهه هستند چطور تبليغ بكنند . كيفيت مبارزه را ، كيفيت اينكه مبارزه بين يك جمعيت كم با جمعيت زياد بايد چطور باشد ، كيفيت اينكه قيام در مقابل يك حكومت قلدرى كه همه جا را در دست دارد با يك عدّه معدود بايد چطور باشد ، اينها چيزهايى است كه حضرت سيدالشهداء به ملت آموخته است و اهل بيت بزرگوار او و فرزند عاليمقدار او هم فهماند كه بعد از اينكه آن مصيبت واقع شد بايد چه كرد ، بايد تسليم شد ؟ بايد تخفيف در مجاهده قائل شد ؟ بايد همانطورى كه زينب ( س ) در دنباله آن مصيبت بزرگى كه « تَصْغُرُ عِنْدَهُ الْمَصائِبُ » « 2 » ايستاد و در مقابل كفر و در مقابل زندقه صحبت كرد و هر جا موقع شد ، مطلب را بيان كرد و حضرت على بن الحسين ( ع ) با آن حال نقاهت ، آنطورى كه شايسته است ، تبليغ كرد . « 3 » سيدالشهداء و اصحاب او و اهل بيت او آموختند تكليف را ، فداكارى در ميدان ، تبليغ در خارج ميدان . همان مقدارى كه فداكارى حضرت ، ارزش پيش خداى تبارك و تعالى دارد و در پيشبرد نهضت حسين ( ع ) كمك كرده است ، خطبه‌هاى حضرت سجاد و حضرت زينب هم به همان مقدار يا قريب آن مقدار تأثير داشته است . آنها به ما فهماندند كه در مقابل جائر ، در مقابل حكومت جور نبايد زن‌ها بترسند و نبايد مردها بترسند . در مقابل يزيد ، حضرت زينب ( س ) ايستاد و آن را همچون تحقير كرد كه بنى اميه در عمرشان همچون تحقيرى نشنيده بودند . « 4 » و صحبت‌هايى كه در بين راه و در كوفه و

--> ( 1 ) . 17 / 58 . ( 2 ) . 3 / 225 . ( 3 ) . مصيبت‌هاى ديگر در كنار آن كوچك‌اند . ( 4 ) . 17 / 60 .